از جمهوری مغان تا تشکیل دولت تالش – مغان

دكتر بهرام امیر احمدیان

دكتر امیر احمدیان، از محققان نام آشنای ایران می‌باشد كه آثار ارزنده‌ای به قلم وی چاپ شده  است.«بررسی كشور شناسی ایران شمالی ( جمهوری آذربایجان )» بی‌شك یكی از مفضل‌ترین كتابهای منتشر شده درباره ایران شمالی است. این منطقه همسایه كه تا قبل از انعقاد عهد‌نامه‌های سیاه گلستان (1192ش) و تركمانچای (1207ش) بخشی از خاك ایران بود، به دلیل اشتراكات فرهنگی، دینی، تاریخی و قومی همواره مورد توجه محققان و نویسندگان ایران بوده است، گویی هنوز از لحاظ معنوی و فرهنگی و حتی جمعیتی  ایران شمالی و ایران یك كشور و یك ملت محسوب می‌شوند. «بررسی كشور شناسی ایران شمالی » در قطع رقعی و در بیش از 480 صفحه  و با تیراژ 3000 نسخه توسط انتشارات سازمان جغرافیایی منتشر شده است.

   یازدهمین دوره ی اجلاسیه2 شورای عالی آذربایجان شوروی در تاریخ 29 دسامبر 1989 به علت وقایع خونینی که در شهر جلیل آباد واقع در شمال غرب شهر لنکران صورت گرفت ، متوقف گردید . خبر خبرگزاری رسمی ] شوروی[   مثل همیشه خیلی فشرده و مبهم بود .  روزنامه ی ایزوستیا در شماره ی 31 دسامبر 1989 خود گزارش کوتاهی درباره این موضوع چاپ کرد : ( گروهی از مردم به کمیته ی حزبی و شعبه ی پلیس ناحیه هجوم کرده 3 بودند . عده ای از آنها آسیب دیده اند .) از این خبر معلوم می شد  كه این درگیری بین آذری ها و تالشان مقیم شهر جلیل آباد روی داده بوده است . دلیل این گونه زد وخوردها واضح است . کاسه ی صبر تالشا ن لبریز شده است . آنها دیگر نمی خواهند در وطن خود مانند ملتی4 ستمدیده که از حقوق بشری خود محروم گردیده است زندگی کنند . با در نظر داشتن علاقه زیاد خوانندگان نسبت به سرنوشت تالشان – که نیمی از آنها در ایران زندگی می کنند و زبانشان یکی از زبانهای ایرانی است – سعی می گردد در چارچوب این مقاله اطلاعاتی به طور فشرده درباره ی تاریخ و وضع کنونی تالشان  ارائه گردد.
ادامه مطلب

تالش، سرزمینی که در روزگاران کهن به منطقه وسیعی گفته می‌شد که از شمال با آلبانیای قفقاز، و از شرق به دریای خزر و از جنوب به اسپیه‌رو یا سپیدرود و از آن به حدود مارلیک یا عمارلوی کنونی می‌رسید و از غرب نیز دشت و پهنه اردبیل، مغان و منطقة کوهستانی نیر و سراب را دربر می‌گرفت.

تالشی‌ها در نیمه دوم قرن هجدهم بعد از کشته شدن نادرشاه و آغاز هرج و مرج در ایران استقلال خود را به دست آوردن و حکومت خوانین تالشی را تاسیس کردند و شهر لنکران را به عنوان پایتخت خود انتخاب نمودند. ناگفته نماند که لنکران از قدیمترین زمان تا به حال مرکز سکونت تالشی‌ها به شمار می‌رود.در سال ۱۸۱۳ میلادی با امضای عهدنامه گلستان بخشی از تالش به روسیه پیوست ودر سال ۱۸۲۸ میلادی با امضای عهدنامه ترکمن چای این پیوند تصویب و تثبیت گردید تالشی‌ها به دو قسمت تقسیم شدند. یک قسمت آن تحت سلطه روسیه و بخش دیگر آن تحت حاکمیت دولت ایران قرار گرفت. البته این بخشی از تاریخ پرفراز و نشیب تالشان می‌باشد.

تالش نام یکی از تیره‌های آریایی است که سکونت گاه اصلی آن‌ها در البرز غربی از جنوب شرقی جمهوری آذربایجان آغاز شده و تا شمال غربی استان گیلان و استان اردبیل در ایران ادامه دارد.

در استان گیلان زبان خود را حفظ کرده‌اند. منطقه شمالی تالش را ولایت گشتاسفی)تالش گشتاسبی) نامیده می‌شد که امروزه در جمهوری آذربایجان قرار دارد.

نخستین پیش شماره هفته نامه  اطهر  به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی سیده رقیه(نیره) اطهری مریان یكی از اعضای شورای اسلامی شهر تالش منتشر شد. این پیش شماره در چهار صفحه در قطع روزنامه ای كوچك منتشر شده و صفحات آن تمام رنگی می باشد. این نشریه با زمینه  سیاسی فرهنگی اجتماعی و ورزشی فعالیت خود را آغاز كرده است. این نشریه زیر نظر شورای نویسندگان فعالیت خود را آغاز نموده است.

شهرام آقاجانی شاعر جوان و نوگرای تالش به علت سقوط از طبقه پنجم ساختمان درگذشت. از این شاعر جوان آثار زیادی در مطبوعات ادبی گیلان و ایران به چاپ رسیده است.از جمله آثاری از او در مجله کارنامه از نشریات ادبی کشور به چاپ رسیده است. مرحوم شهرام آقاجانی كارشناس ارشد زبان و ادبیات انگلیسی بود و به تازگی مشغول تدریس در دانشگاه های تالش شده بود. او سال ها دبیر زبان انگلیسی مدارس شهرستان تالش بود.

توجه                 
سلام گروه ما قصد دارد در رشت انجمنی با نام انجمن تالشان استان گیلان تاسیس کند از کسانی که قصد همکاری با این گروه را دارند خواهش می شود با شماره 09117158482 تماس بگیرند

رَمش مَکره چــــمˇ چِمی

چـــــمˇ پا

چـمˇ دسی

  بوخا مکره چـمˇ سسی

سری دوم عکس ها بر گرفته از سایت تالش شناسی

(برای مشاهده به ادامه مطلب بروید)

فیلمساز گیلانی گفت: مراحل تحقیق و نگارش فیلمنامه فیلم كوتاه «قوم تالش» به اتمام رسیده و این فیلم ساخته می‌شود.

(ادامه در ادامه مطلب)

اٌی خاسٌ نومر هر كاریكا  چاكتٌرٌ سفتٌ

تصاویر فوق زیبا از تالش

(برای مشاهده بر روی ادامه مطلب کلیک کنید)

شهرهای که مردم تالش‌زبان هم در آن ساکن هستند:

برای دیدن توضیحاتی در مورد این شهر ها می توانید بر روی این شهر ها کلیک کرده اطلاعات قرار داده شده از سایت وکیپدیای فارسی می باشد.

(برای مشاهده بر روی ادامه مطلب کلیک کنید)